SingaporeandMe

Sluit zachtjes je ogen en denk aan thuis. Wat voel je? Wat zie je? Wat hoor of ruik je? Zijn er mensen bij je? Laat de omgeving waar je nu bent even los en laat het begrip ‘thuis’ indalen. In je hoofd. In je lijf. In al je zintuigen. Thuis, wat roept dat bij je op.

In de week waarin onze verhuizing in volle gang was, organiseerden we met SingaporeandYou en Studio Wen een workshop met als thema Your Singapore Home. Samen met een groep enthousiaste expats gingen we in gesprek over vragen als: Wat maakt een huis een thuis? Wat betekent thuis voor jou? En hoe creëer je een thuis, weg van thuis?

Zoals dat vaak gaat met thema’s die in mijn hoofd rondspoken, leek ineens álles hierover te gaan. Terwijl wij druk waren met ons nieuwe (t)huis, dook het op in podcasts die ik luisterde, kwam het ter sprake in mijn interview met Going Expat en sloop het zelfs spontaan in gesprekken met anderen. Waar het hart vol van is.

Thuis in geuren, mensen en herinneringen

Tijdens de visualisatie-oefening aan het begin van onze workshop zag de één een huis voor zich, een ander een geliefde met kind of huisdier, weer iemand anders rook aarde na een regenbui, terwijl een vierde vogels hoorde fluiten en palmbomen hoorde ruisen. In de daaropvolgende uitwisseling deelden we, aan de hand van verschillende stellingen, wat een thuis voor ieder individu een thuis maakt (leuk om eens tijdens een borrel met elkaar te bespreken 👉conversation cards).

De conclusie?

Thuis roept bij iedereen nét iets anders op. Ik had verwacht dat doorgewinterde expats ‘thuis’ niet meer zouden koppelen aan stenen of een vaste plek. En ik dacht dat het voor de meesten vooral beelden van het ouderlijk huis of thuisland zou oproepen. Maar dat bleek geen gulden regel. Ook tijd en tijdelijkheid speelden een minder bepalende rol dan ik dacht. Eén deelnemer groeide op in een land waar ze zich nooit thuis voelde, terwijl ze zich hier in Singapore binnen een week al wel thuis voelde, terwijl een ander al jaren geen huis meer had in haar oorspronkelijke thuisland, maar daar nu juist enorm naar verlangde. Net als haar inmiddels volwassen kinderen.

Wat een gemeenschappelijke deler was dat voor de meesten thuis sterk verbonden is met specifieke mensen. Zeker voor jonge ouders draait het thuisgevoel vooral om het eigen gezin. Opvallend vond ik ook hoe het combineren van vertrouwde spullen uit eerdere ‘thuizen’ met elementen van de huidige omgeving bijdraagt aan het gevoel ergens thuis te zijn. Alsof elk land waarin je gewoond hebt een stukje identiteit toevoegt aan je thuisgevoel.
Wat me ook opviel: iedereen had een overtuigende verklaring voor waarom ze zich ergens wel of niet thuis voelden, of welk gevoel ‘thuis’ bij hen opriep. En iedereen probeerde niet alleen het eigen gevoel te duiden, maar ook dat van anderen. Toch durf ik te stellen dat veel van die aannames – zeker ook die van mij – op hun eigen manier behoorlijk mank gingen.

Mijn eigen thuisgevoel en aannames

Als ik aan thuis denk, zie ik ons huis in Nederland voor me. Toch voel ik me in Singapore op mijn gemak. Ons appartement hier voelt goed, en zelfs in ons nieuwe appartement — waar we pas twee weken wonen — voel ik me verrassend snel thuis. Dat vond ik vooraf best spannend. Ik was gehecht aan onze vorige plek, aan de oase van rust en vertrouwdheid. Op een van de laatste avonden op ons balkon pinkte ik zelfs een sentimenteel traantje weg.

Ga ik dit elders opnieuw ervaren? In een anonieme, verticale condo?

Ja dus. Tot mijn verrassing heb ik deze plek direct omarmd. Ik weet zelfs in het donker feilloos de weg naar de badkamer te vinden en heb onze vorige plek geen seconde gemist. Ook hier heb ik onze inrichting aangepast aan de nieuwe omgeving, met vertrouwde spullen uit Nederland én Aziatische vondsten die ik zonder deze woonervaring in Nederland nooit zou neerzetten, maar die nu toch ooit mee terug gaan. Is home is where the heart is dus waar?

Ik ben verrast door deze nieuwe inzichten die botsen met mijn eerdere aannames over ‘onthechting’ bij expats die al decennia over de wereld zwerven. Ik heb me altijd verwonderd over mensen die overal en nergens wonen, kinderen krijgen in het buitenland, een leven leiden waarin ‘thuis’ een flexibel begrip lijkt. Het riep bij mij altijd een gevoel van loslaten op, van ontworteld zijn. Mede gevoed door verhalen uit mijn familie, waarin velen naar Down Under vertrokken en altijd een zekere heimwee bleven voelen.

Wat bepaalt een thuisgevoel?

Nieuwsgierig naar een meer gefundeerd antwoord op de vraag wat dan wél bepalend is voor thuisgevoel, stuitte ik op de Nederlandse socioloog Jan Willem Duyvendak. Hij onderzocht het concept ‘thuis’ en sociale cohesie en beschreef in zijn boek  Thuis: Het drama van een sentimentele samenleving vijf factoren die bijdragen aan een gevoel van thuis (zo vat ChatGTP samen 😉):

1. Vertrouwdheid – Een plek voelt als thuis wanneer deze voorspelbaar en herkenbaar is.
2. Sociale verbindingen – Contacten met buren, vrienden en familie versterken het thuisgevoel.
3. Veiligheid en controle – Een gevoel van fysieke en sociale veiligheid helpt bij het wortelen in een plek.
4. Persoonlijke identificatie – We voelen ons thuis als we ons kunnen identificeren met onze omgeving.
5. Ervaringen en herinneringen – Een plek waar belangrijke momenten uit het leven plaatsvinden, wordt sneller als thuis ervaren.

Overpeinzingen

Als ik deze inzichten leg naast de verhalen uit onze workshop, begrijp ik beter waarom iedereen thuis anders ervaart. En als ik naar mijn eigen situatie in Singapore kijk, snap ik nu ook waarom de recente verhuizing niets heeft afgedaan aan mijn thuisgevoel. De omgeving is bekend en prettig, ik heb fijne mensen om me heen, Singapore is veilig en het appartement voelt als mijn plek, met spullen die mijn thuisgevoel verankeren en ik ken de weg.

Ik realiseer me dat ik ons huis misschien vooral voor me zie als ik aan thuis denk omdat ik een beeld-denker ben, en niet omdat het méér thuis voelt dan hier. Behalve dan dat daar onze aller-allernaaste naasten zijn – en hier niet. Belangrijk detail, maar dat zit in mensen en dus niet in de stenen.

Al bijkletsend met een vriendin over mijn ‘thuis’ ervaring, komen we tot in ieder geval één heldere conclusie: je kunt jezelf nog steeds verrassen op je ouwe dag.

🙋‍♀️ Hoi, ik ben Maaike, en onder de naam SingaporeandMe blog ik over mijn leven in het algemeen, en mijn ervaringen als expat in Singapore in het bijzonder. Voel je vrij om mijn blogs te delen en liken 😍, en ik vind het geweldig als je een reactie achterlaat!

Voor 🇳🇱🇬🇧-talige partners van expats in Singapore, heb ik samen met een collega een Expat Onboarding Programma ontwikkeld. Check de website van SingaporeandYou voor meer informatie hierover. Je kunt ook de Instagram of Facebook pagina volgen om op de hoogte te blijven van de nieuwste plannen.

---

🇬🇧 Home: A Feeling, Not a Place?

Gently close your eyes and think of home. What do you feel? What do you see? What do you hear or smell? Are there people with you? Let go of the place where you are now and allow the concept of ‘home’ to settle. In your mind. In your body. In all your senses. Home—what does it evoke in you?

During the week of our big move, we hosted a workshop with SingaporeandYou and Studio Wen, themed Your Singapore Home. Together with a group of enthusiastic expats, we explored questions such as: What makes a house a home? What does home mean to you? And how do you create a home, away from home?

As often happens when a theme lingers in my mind, suddenly everything seemed to revolve around it. While we were busy settling into our new (t)home, the topic popped up in podcasts I listened to, in my interview with Going Expat, and even in casual conversations with others. What the heart is full of…

Home in Scents, People, and Memories

During the visualization exercise at the start of our workshop, one participant pictured a house, another saw a loved one with a child or pet, someone else smelled the earth after a rain shower, while another heard birds chirping and palm trees rustling. In the discussions that followed, we explored which elements contribute to a sense of home. (Fun to discuss over drinks sometime 👉 conversation cards).

The conclusion?

Home is slightly different for everyone. I had assumed that seasoned expats no longer associated home with bricks or a fixed place. And I expected that, for most, the word would trigger images of their childhood home or home country. But there was no universal rule. Even the role of time and temporariness was less decisive than I had thought. One participant had grown up in a country where she never felt at home, while another had not had a house in her original home country for years—yet now longed for it more than ever. Just like her now-adult children.

What was clear: for most, home is deeply connected to specific people. Especially for young parents, the sense of home revolves primarily around their own family. I also found it striking how blending familiar objects from previous ‘homes’ with elements from the current environment strengthens the feeling of belonging. As if each country you’ve lived in adds a new layer to your sense of home.

What also stood out: everyone had a compelling explanation for why they did or did not feel at home somewhere, or what emotions home evoked for them. And everyone not only tried to explain their own feelings but also those of others. Yet, I dare say that many of these assumptions—including my own—were flawed in their own way.

My Own Home and Old Assumptions

When I think of home, I picture our house in the Netherlands. Yet, I feel completely at ease in Singapore. Our apartment here feels good, and even in our new place—where we’ve lived for only two weeks—I already feel surprisingly at home. This was something I had worried about beforehand. I was deeply attached to our previous place, to the oasis of calm and familiarity. On one of our last evenings on the balcony, I even shed a sentimental tear.

Would I experience that same feeling somewhere else? In an anonymous, high-rise condo?

The answer turned out to be yes. To my surprise, I embraced our new home immediately. I can already find my way to the bathroom in the dark, and I haven’t missed our old place for a second. Once again, I’ve adapted our interior to fit the new environment—bringing together familiar objects from the Netherlands with Asian finds that, before this experience, I would never have chosen back home but now can’t imagine parting with. So, is home is where the heart is actually true?

I am surprised. These new insights challenge my previous assumptions about expats who have been roaming the world for decades. I’ve always been fascinated by people who live everywhere and nowhere, who have children abroad, who lead lives where home is a fluid concept. To me, it always seemed like an exercise in letting go of the concept of home. Perhaps influenced by stories from my own family, where many moved Down Under but always carried a lingering sense of homesickness.

What Defines a Sense of Home?

Curious to find a more grounded answer to what truly shapes a sense of home, I came across the Dutch sociologist Jan Willem Duyvendak. He studied the concept of home and social cohesion, and in his book Thuis: Het drama van een sentimentele samenleving, he identified five key factors that contribute to a sense of home (summarized—by ChatGPT, no less!):

1. Familiarity – A place feels like home when it is predictable and recognizable.
2. Social connections – Relationships with neighbors, friends, and family strengthen the feeling of home.
3. Safety and control – A sense of physical and social security helps to feel rooted in a place.
4. Personal identification – We feel at home when we can identify with our surroundings.
5. Experiences and memories – A place where meaningful life events happen is more likely to feel like home.

Reflection

Looking at these insights alongside the stories from our workshop, I better understand why home means something different to everyone. And when I reflect on my own situation in Singapore, I also see why moving has not diminished my sense of home. The environment is familiar and pleasant, I have good people around me, Singapore is safe, and our apartment feels like my place—filled with objects that anchor my sense of home.

I realize that I might picture our house when I think of home simply because I am a visual thinker—not because it feels more like home than here. Except, of course, that our closest loved ones are there—and not here.

Catching up with a friend about this experience, we came to at least one clear conclusion: you can still surprise yourself, even as you get older.

Hi, I’m Maaike, and under the name SingaporeandMe, I blog about life in general and my experiences as an expat in Singapore in particular. Feel free to share or like my blogs — I’d love it if you left a comment too!
For 🇳🇱🇬🇧-speaking partners of expats in Singapore, we’ve developed an Expat Onboarding Program. Check out the SingaporeandYou website for more information, or follow us on Instagram or Facebook to stay updated on our latest plans.